- Davet Yemekleri
- Davet rehberi
- Davette Gıda Güvenliği: Sıcaklık, Süre, Hijyen ve Alerjen
Rehber
Davette Gıda Güvenliği: Sıcaklık, Süre, Hijyen ve Alerjen
Kalabalık sofralarda yiyecekleri güvenle hazırlamak, taşımak, bekletmek ve servis etmek için temel kurallar.

Davette gıda güvenliğinin dört temel kuralı vardır: sıcakları sıcak, soğukları soğuk tut, bozulabilir yiyecekleri oda sıcaklığında uzun süre bekletme, çiğ ve pişmiş yiyecekleri ayır ve elleri ve yüzeyleri temiz tut. Bunlara alerjen bilgisinin misafirlere ulaştırılması da eklenir.
Kalabalık davetlerde yiyecekler büyük miktarlarda hazırlanır, taşınır ve saatlerce sofrada kalabilir. Bu koşullar, evde günlük olarak hazırlanan yemeklere göre gıda güvenliği açısından daha fazla risk taşır. Bozulmuş bir yiyecek görünüş ve koku olarak fark edilmeyebilir; bu yüzden kurallara baştan uymak en güvenli yoldur. Bu yazı davette gıda güvenliğinin temel ilkelerini anlatır. Kısa özet davette gıda güvenliği sayfasında.
Sıcaklık
Bakteriler, oda sıcaklığına yakın ılık ortamlarda hızla çoğalır. Bu yüzden soğuk yiyeceklerin buzdolabı sıcaklığında, yani yaklaşık 4 °C ve altında; sıcak yiyeceklerin ise yaklaşık 60 °C ve üzerinde tutulması önerilir. Aradaki sıcaklık aralığı, gıda güvenliği açısından riskli kabul edilir. Büfede sıcak yemekleri şafing ya da benmari ile sıcak, soğuk mezeleri buz yatağı ya da soğutucu üzerinde soğuk tutmak bu nedenle önemlidir. Büfe düzeni için büfe düzeni nasıl kurulur yazısına bakabilirsin.
Bekleme süresi
Bozulabilir yiyeceklerin oda sıcaklığında genellikle 2 saatten, hava çok sıcaksa 1 saatten fazla bekletilmemesi önerilir. Uzun süren davetlerde bu yüzden yemeklerin tamamını tek seferde sofraya koymak yerine küçük porsiyonlarla sunup gerektikçe tazelemek daha doğrudur. Bu süreyi aşan yiyeceklerin atılması, yeniden buzdolabına konmasından daha güvenlidir.
- Soğuk tutulacaklarMayonezli ve kremalı salatalar, süt ürünleri, çiğ ya da az pişmiş deniz ürünleri, kesilmiş meyveler.
- Sıcak tutulacaklarEtli ve tavuklu yemekler, pilavlar, çorbalar, soslu sıcak yemekler.
- Dikkat isteyenlerPirinç ve makarna gibi pişmiş nişastalı yiyecekler de uzun süre ılık bırakılmamalıdır.
- Daha dayanıklılarKuru kurabiyeler, kuruyemiş, kuru meyveler; yine de nemden ve sıcaktan korunmalıdır.
Çapraz bulaşmayı önlemek
Çiğ et, tavuk ve yumurta ile pişmiş ya da çiğ yenecek yiyecekler (salata, meyve) için ayrı kesme tahtaları, bıçaklar ve kaplar kullanmak gerekir. Çiğ etle temas eden yüzeyler ve eller, başka bir yiyeceğe dokunmadan önce iyice yıkanmalıdır. Buzdolabında çiğ et alt rafta, hazır yiyecekler üst raflarda saklanmalıdır; böylece çiğ etin suyu başka yiyeceklere damlamaz.
El ve mutfak hijyeni
Yemek hazırlamaya başlamadan önce, çiğ etle çalıştıktan sonra, tuvaletten sonra ve çöp attıktan sonra eller sabun ve suyla yıkanmalıdır. Hasta olan kişilerin, özellikle mide ve bağırsak rahatsızlığı geçirenlerin, davet için yemek hazırlamaması önerilir. Mutfak tezgâhları, kesme tahtaları ve bulaşık bezleri düzenli olarak temizlenmelidir.
Taşıma
Yemekler bir yerden başka bir yere taşınacaksa soğuk yiyecekler buz aküsü bulunan soğutucu çantalarda, sıcak yiyecekler ise ısı yalıtımlı kaplarda taşınmalıdır. Taşıma süresi ne kadar uzunsa sıcaklık kontrolü o kadar önemlidir. Catering firmasıyla çalışıyorsan yemeklerin nasıl taşınacağını ve servis noktasında nasıl bekletileceğini önceden sormak gerekir; ayrıntılar catering firması seçimi yazısında.
Alerjen bilgisi
Gıda alerjisi olan misafirler için küçük bir miktar alerjen bile ciddi tepkiye yol açabilir. Türk Gıda Kodeksi'nde etiketlenmesi zorunlu tutulan alerjenler arasında gluten içeren tahıllar, süt, yumurta, yer fıstığı, sert kabuklu yemişler, susam, soya, balık, kabuklular, yumuşakçalar, kereviz, hardal, acı bakla ve sülfitler bulunur. Yemeklerin yanına içindekiler kartı koymak ve her yemeğin kendi servis kaşığını kullanmak riski azaltır. Ayrıntılar vejetaryen ve alerjili misafirler yazısında.
Bir misafirde nefes darlığı, dudak ya da dil şişmesi gibi ciddi alerji belirtileri görülürse beklemeden acil yardım (112) çağır.
Davetten sonra
Davet bittiğinde artan yemekler hızla soğutulup buzdolabına konmalıdır. Uzun süre dışarıda kalmış yiyeceklerin saklanmaması daha güvenlidir. Saklama kuralları davet artıkları nasıl saklanır yazısında, bütün konular davet menüsü rehberinde.
Sık sorulan sorular
Yemekler ne kadar süre dışarıda bekleyebilir?
Bozulabilir yiyecekler oda sıcaklığında genellikle 2 saatten, hava çok sıcaksa 1 saatten fazla bekletilmemelidir.
Sıcak yemekler hangi sıcaklıkta tutulmalı?
Yaklaşık 60 °C ve üzerinde; soğuk yiyecekler ise yaklaşık 4 °C ve altında.
Çapraz bulaşma nasıl önlenir?
Çiğ et ve hazır yiyecekler için ayrı tahta, bıçak ve kap kullanarak ve elleri sık yıkayarak.
Hangi yiyecekler daha riskli?
Mayonezli ve kremalı salatalar, süt ürünleri, et, tavuk, deniz ürünleri ve pişmiş pirinç gibi yiyecekler.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gıda alerjisi ya da özel beslenme durumu olan misafirler için içindekileri mutlaka kontrol et; bozulabilir yiyecekleri uygun sıcaklıkta sakla ve servis et.
04
01
03